“Gezondheid begint bij jezelf, maar bloeit pas in verbinding met anderen.” Het is een zin van Lili Genee uit Zelf aan Zet die mij vaak bijblijft. In de liefde geldt precies hetzelfde: je kunt pas werkelijk van een ander houden als je ook goed voor jezelf zorgt. En juist dat laatste vergeten we opvallend vaak.
Ik herken die neiging maar al te goed. Als advocaat, ondernemer en alleenstaande moeder loop ik mezelf geregeld voorbij. En wanneer de werkweek eindelijk afloopt, zoek ik graag de gezelligheid op met vriendinnen in de River Bar, aan een kade ergens in Rotterdam.
Na een goed glas bubbels en een lang gesprek raakt zo’n avond bijna vanzelf vermengd met de tafels om ons heen. En steevast komt dan die ene vraag op tafel. De vraag der vragen: waarom gaan stellen, na jaren van liefde, uiteindelijk toch uit elkaar?
Ik leid inmiddels al meer dan twintig jaar een advocatenkantoor binnen het personen-, familie- en erfrecht. En nog altijd blijft dit een van de onderwerpen waar mensen het meest nieuwsgierig naar zijn. Natuurlijk is iedere scheiding uniek. Maar in mijn praktijk zie ik, achter alle persoonlijke verhalen, opvallend veel overeenkomsten.
Een relatie strandt zelden door één grote gebeurtenis. Ja, ontrouw komt voor. Maar veel vaker raken mensen zichzelf ergens onderweg kwijt. Of je nu ondernemer bent, topsporter of een leven leidt buiten de spotlights: iedereen worstelt met dezelfde druk. Werk dat nooit stopt. Kinderen die alles vragen. Een hoofd dat altijd ‘aan’ staat. En dan gebeurt het bijna ongemerkt: je zorgt voor iedereen: behalve voor jezelf.
Precies daar ontstaan de eerste scheurtjes. Irritaties die niet worden uitgesproken. Gesprekken die worden uitgesteld. Verwachtingen die stilzwijgend verschuiven. Tot misverstanden zich opstapelen en de relatie langzaam verandert in een uitputtingsslag, terwijl de intensiteit van het leven doordendert.
Wanneer stellen eenmaal besluiten te scheiden, zeggen ze vaak vol overtuiging: dit gaan we netjes regelen. Tot het huis en vermogen verdeeld moet worden. Tot er afspraken over kinderen gemaakt moeten worden. En ineens zit tegenover je niet langer de partner met wie je ooit trouwde, maar iemand die je nauwelijks herkent. En daar, precies daar, beginnen de echte conflicten.
Misschien is het daarom dat ik, wanneer die vraag aan de bar opnieuw klinkt, bijna altijd iets zeg wat mensen niet verwachten: dat de oorzaak van een breuk zelden bij de ander ligt: maar meestal bij jezelf.
Wie zichzelf serieus neemt, moet zichzelf ook blijven horen in een relatie. Wat heb jij nodig om verbonden te blijven? En weet de ander dat eigenlijk wel? Welke liefde geef je door?
Na twintig jaar in de scheidingspraktijk zijn die vragen van essentieel belang, want liefde is kwetsbaar. Mensen vergeten zichzelf te vaak terwijl ze proberen hun relatie overeind te houden, waardoor zij elkaar juist verliezen en er niets meer overblijft om samen te dragen.
Dus liefde begint bij jezelf. Wie ruimte bewaart voor zichzelf, bewaart ruimte voor de ander.
En misschien is dát wel het stille verschil tussen relaties die blijven bestaan en relaties die uiteindelijk bij mij aan tafel eindigen.
